Menu

duurzaam denken en doen

Met composteren stimuleer je leerlingen tot duurzaam denken en doen. Het laat leerlingen ervaren wat zij kunnen bijdragen aan een duurzame toekomst. 

 

 

16 november 2025

De wormenhotels die dit voorjaar door de kinderen van basisschool de Hovenier zijn gemaakt zijn de afgelopen zomervakantie onder water komen te staan. Daarom gaan we vandaag de wormenhotels opnieuw inrichten en gaan de kinderen de wormenhotels introduceren bij alle klassen van de school. Dat is een grote stap voor de kinderen van groep 7! Met de wormenhotels maken we de koppeling tussen afvalreductie en klimaatactie door de etensresten door de scholen zelf te composteren en deze compost te gebruiken voor de schooltuinen.

Hierbij werken ze aan de ontwikkeling van de 21e-eeuwse vaardigheden zoals communiceren, samenwerken, problemen oplossen en creatief denken. Zo zorgen de kinderen voor een verandering op school, maar ook thuis. Dat betekend dat de leerlingen centraal staan in de duurzame verandering van de school. Zij vormen nu als wormenwachters het team dat verantwoordelijk is voor het composteren in de klassen. Vanuit deze rol kunnen allerlei duurzame thema’s & 21e-eeuwse vaardigheden worden gerealiseerd.

Cirkelschool

De kinderen van Basisschool de Hovenier leren tijdens de kringloop-les op de Kasteeltuin in Montfort over wormhotelscomposteren en bokashi van R.D. Maasland. Er een grote hoop bokashi gestort door Het Limburgs Landschap die de kinderen tijdens de les gaan verspreiden over hun tuintje om de tuintjes voedselrijk en gezond te houden.  Zo kunnen de nieuwe kinderen volgend jaar weer net zo veel groentes en fruit kweken als de kinderen van dit jaar. 

‘Door je afval te composteren en te fermenteren en deze terug te brengen in de bodem creëer weer een vruchtbare grond waardoor de planten minder kwetsbaar zijn voor ziekten en plagen en zo minder last hebben van droogteverschijnselen. ‘Het is tijd om weer goed voor de aarde te gaan zorgen en de bodem van een hoog organisch stof gehalte te voorzien. 

Het bodemvoedselweb

Bij basisschool de Hovenier hebben ze dat goed begrepen en weten ze hoe ze de afvalstoffen kunnen gebruiken om er voedsel op te kweken. Ze fermenteren alles wat de wormen niet lusten. Het organisch materiaal voedt het bodemleven. Het bodemvoedselweb is een gekrioel van organismen die eten en gegeten worden. Hierbij maken de organismen voedingsstoffen vrij en opneembaar voor plantenwortels en er is een levendige uitwisseling tussen de wortels en allerlei soorten schimmels en bacterien. Organische stof is ook belangrijk voor het vasthouden van regenwater en het binden van voedingsstoffen

De Bokashi brengt de Kasteeltuin-bodem tot leven

Bokashi

Naast het gemak heeft bokashi zijn er nog meer voordelen. Het gaat sneller dan de traditionele composthoop, het stinkt niet, tijdens het fermentatieproces komt minder CO2 vrij en is er koolstofvastlegging in de bodem. En je produceert maar liefst 40% minder afval. Ik pleit dan ook voor bokashi op grote schaal.

Kinderen maken de tuintjes winterklaar en ontdekken samen met mij de duurzame leefstijl. We zorgen voor de aardevoor elkaar en leren we hoe we eerlijk kunnen delen. Ook ervaren de kinderen hoe je die leefstijl thuis kunt toepassing.

“Als wij in Limburg collectief bokashi maken met ingezamelde voedselresten kunnen we echt toonaangevend zijn in Nederland en de Wereld. En het zou ook zomaar een antwoord kunnen zijn op de huidige rattenproblematiek.”

Systeemdenken

Door te zien hoe een systeem bestaat uit verschillende elementen zoals een tuin, geeft de kinderen de kans in te zien dat ieder onderdeel van het systeem elkaar beïnvloed en dat de invloed groter kan zijn dan de ‘som der delen’. Met een 4,5 biljoen jaren ervaring met het leven op aarde ,hebben natuurlijke systemen geleerd hoe ze creatief om kunnen gaan met veerkracht door het gebruik van patronen, zoals spiralen, vertakkingen. Door deze patronen en andere systemen in de natuur te ontdekken, en na te denken over de functies kunnen de kinderen dit als een fantastische belevenis ervaren. Het helpt de kinderen bovendien om de natuur beter te begrijpen en daarmee de eerste stappen te zetten om toekomstbehendig te worden.

Humus en compost zijn het echte goud van onze wereld. De grondstof voor vruchtbare grond, namelijk dood organisch materiaal, is ruim voorradig, je hoeft het alleen maar in te zamelen.

< Terug naar blogs
Deel dit artikel

Ook enthousiast over een Groene School?

Neem contact met me op! Dan kijken we waar je wensen & grenzen liggen. De mogelijkheden zijn eindeloos – ik help je te kiezen.