
De leerling leert samen met anderen
Ook hierbij speelt de rendementsgedachte een rol, maar het samen leren en werken biedt ook mogelijkheden tot het ontwikkelen en uitbreiden van sociale en communicatieve vaardigheden. Daarnaast kan het leiden tot reële oefensituaties in het leren erkennen van en leren omgaan met verschillen tussen mensen.

De leerling leert in samenhang
Het is voor leerlingen soms moeilijk de samenhang te zien tussen de verschillende vakken in het onderwijs. ‘Leren in samenhang’ betekent onder andere dat leerkrachten die relaties tussen de inhoud uit de verschillende vakken en leergebieden aanbrengen, en dat zij leerlingen laten werken vanuit het geheel naar het deel.

De leerling oriënteert zich
Het oriënterend karakter van de onderbouw betekent onder andere dat leerlingen zicht krijgen op de mogelijkheden voor hun verdere (school) loopbaan, op de kenmerken van verschillende soorten arbeid en op de samenleving waarin zij leven. Daartoe hoort ook de oriëntatie op waarden, normen en opvattingen in onze maatschappij. Onderwijs met een oriënterend karakter impliceert dat leerlingen leren keuzes te maken tussen de mogelijkheden die zij door hun oriëntatie ontdekken. Zij toetsen deze mogelijkheden aan de eigen interesses en ambities.

De leerling leert in een uitdagende, veilige en gezonde leeromgeving
Uiteraard behoren nieuwe, moderne leermiddelen (waaronder kunstmatige intelligentie) en een veilig en schoon gebouw deel uit te maken van de leeromgeving van een leerling. Maar er is meer. Leerlingen van 12 – 14 jaar verkennen mogelijkheden en grenzen van zichzelf en anderen. Ze zoeken daarin ook uitdagingen en risico’s. Hun leeromgeving moet daaraan tegemoetkomen en tegelijkertijd voor veiligheid zorgen: een klimaat dat prikkelt tot leren; contexten die realistisch en herkenbaar zijn; een sfeer waarin fouten gemaakt mogen worden; conflicten die opgelost worden door met elkaar te praten en naar elkaar te luisteren, en waarin gezond en verantwoordelijk gedrag wordt gestimuleerd.

De leerling leert in een doorlopende leerlijn
Onderwijs in de onderbouw wordt gekenmerkt door de zorg voor een doorlopende leerlijn, over de breuken binnen het stelsel heen: van primair naar voortgezet onderwijs en van onderbouw naar bovenbouw. Dat hoeft niet altijd te betekenen dat de verschillen zo klein mogelijk worden gemaakt. Duidelijke overgangen bieden de leerling ook sterke mogelijkheden tot bewust ervaren van groei. Onderwijs en begeleiding moeten erop gericht zijn de leerling zo goed mogelijk over de breuklijnen heen te helpen en de groei-ervaring voor elke leerling tot een positieve te maken.

driehoek mens- milieu- maatschappij
Ecologische basisvorming omvat de driehoek mens- milieu- maatschappij met een relatie naar techniek, vergroot het inzicht in ecologische processen en vormt een doorlopende (NME-) leerlijn voor kinderen en volwassenen binnen het (non-) formele onderwijs. De ecologische basisvorming krijgt twee pijlers:: Ecologische processen (de natuur leeft…): De stad in relatie tot ecologische processen (Amsterdam leeft…)


De leerling leert actief en in toenemende mate zelfstandig
Het gaat bij ecologische basisvorming om het leren kennen en waarderen van de levende en niet-levende omgeving en de plaats van het eigen handelen daarin: afvalgedrag (minder en minder schadelijk, goed afvoeren) te kunnen kiezen, het houden en verzorgen van huisdieren, het beperken van overlast, gebruik maken van allerlei voorzieningen zoals water en elektriciteit, omgaan met andermans spullen/ gemeenschapsspullengebruik, het maken van milieuvriendelijker vervoermiddelen en het kiezen voor producten die diervriendelijker en milieuvriendelijker geproduceerd zijn. Oog en zorg krijgen voor de natuur in de stad. Actief in willen zetten voor een leefbare stad, mogelijk worden relaties gelegd met leren voor leefbaarheid en leren voor duurzaamheid. randvoorwaarden: ’s dienen aantrekkelijk te zijn (materialen, voorzieningen, beleving) en een professionele uitstraling te hebben. rële en personele mogelijkheden,overleg met doelgroep(en) en relevante experts.








