Menu

De leerling leert in een doorlopende leerlijn

Recente inzichten in hoe kinderen leren, maken duidelijk dat actief en zelfstandig leren een hoger rendement oplevert dan passief. Daarnaast komt het tegemoet aan de behoefte aan zelfstandigheid van kinderen in deze ontwikkelingsfase. Om actief en zelfstandig leren mogelijk te maken, is ‘leren leren’ een wezenlijk onderdeel van het onderwijs. 

26 december 2025
Tijdens een buurt-safari maken de kinderen van Basisschool Reuzenpas kennis met de “Blauw-Groene” Stad. Zij gaan op zoek naar mooie maar ook foute voorbeelden. Vervolgens bedenken de kinderen een plan voor hun eigen Blauw-Groene Schoolplein en helpen bij de uitvoering.

De leerling leert samen met anderen

Ook hierbij speelt de rendementsgedachte een rol, maar het samen leren en werken biedt ook mogelijkheden tot het ontwikkelen en uitbreiden van sociale en communicatieve vaardigheden. Daarnaast kan het leiden tot reële oefensituaties in het leren erkennen van en leren omgaan met verschillen tussen mensen.

Tijdens de buurtsafari maken de kinderen kennis met “de Tuinen van Zuid” in Geleen, waarbij op een duurzame manier buurttuinen worden gerealiseerd waarbij bewoners hun eigen eten kunnen verbouwen.

De leerling leert in samenhang

Het is voor leerlingen soms moeilijk de samenhang te zien tussen de verschillende vakken in het onderwijs. ‘Leren in samenhang’ betekent onder andere dat leerkrachten die relaties tussen de inhoud uit de verschillende vakken en leergebieden aanbrengen, en dat zij leerlingen laten werken vanuit het geheel naar het deel.

Tijdens een “Zwamcafe” op de Internationale School in Amsterdam (I.S.A.) leren de kinderen om zelf in actie te komen voor het klimaat, maar verwonderen ze zich ook over de oesterzwammen die van afval voedsel maken. Ze bedenken een manier om de Voedselketen zo klein mogelijk te houden. En al deze kennis wordt vanuit de context aangereikt.

De leerling oriënteert zich

Het oriënterend karakter van de onderbouw betekent onder andere dat leerlingen zicht krijgen op de mogelijkheden voor hun verdere (school) loopbaan, op de kenmerken van verschillende soorten arbeid en op de samenleving waarin zij leven. Daartoe hoort ook de oriëntatie op waarden, normen en opvattingen in onze maatschappij. Onderwijs met een oriënterend karakter impliceert dat leerlingen leren keuzes te maken tussen de mogelijkheden die zij door hun oriëntatie ontdekken. Zij toetsen deze mogelijkheden aan de eigen interesses en ambities.

Leerlingen gaan met de groente van “de Amsterdamse Schooltuinen” in “Restaurant Fifteen” een maaltijd voorbereiden voor de Burgemeester van Amsterdam onder begeleiding van chef koks. Voor veel kinderen is dit een droom die uit komt. Om dit soort activiteiten te organiseren kan ik je helpen vanuit mijn dienst : “Educatiedeal”

De leerling leert in een uitdagende, veilige en gezonde leeromgeving

Uiteraard behoren nieuwe, moderne leermiddelen (waaronder kunstmatige intelligentie) en een veilig en schoon gebouw deel uit te maken van de leeromgeving van een leerling. Maar er is meer. Leerlingen van 12 – 14 jaar verkennen mogelijkheden en grenzen van zichzelf en anderen. Ze zoeken daarin ook uitdagingen en risico’s. Hun leeromgeving moet daaraan tegemoetkomen en tegelijkertijd voor veiligheid zorgen: een klimaat dat prikkelt tot leren; contexten die realistisch en herkenbaar zijn; een sfeer waarin fouten gemaakt mogen worden; conflicten die opgelost worden door met elkaar te praten en naar elkaar te luisteren, en waarin gezond en verantwoordelijk gedrag wordt gestimuleerd.

Tijdens het project Cradle 2 Cradle gingen de Young Reporters van het Hoofddorp College op pad naar inspirerende voorbeelden op Park 2020. Zij maakten een schoolkrant en presenteerden hun video tijdens de eindpresentatie.

De leerling leert in een doorlopende leerlijn

Onderwijs in de onderbouw wordt gekenmerkt door de zorg voor een doorlopende leerlijn, over de breuken binnen het stelsel heen: van primair naar voortgezet onderwijs en van onderbouw naar bovenbouw. Dat hoeft niet altijd te betekenen dat de verschillen zo klein mogelijk worden gemaakt. Duidelijke overgangen bieden de leerling ook sterke mogelijkheden tot bewust ervaren van groei. Onderwijs en begeleiding moeten erop gericht zijn de leerling zo goed mogelijk over de breuklijnen heen te helpen en de groei-ervaring voor elke leerling tot een positieve te maken.

Samen met leerlingen van het MBO bezoeken we een afvalbrengstation in Amsterdam waarbij de studenten interviews deden onder het personeel.

driehoek mens- milieu- maatschappij

Ecologische basisvorming omvat de driehoek mens- milieu- maatschappij met een relatie naar techniek, vergroot het inzicht in ecologische processen en vormt een doorlopende (NME-) leerlijn voor kinderen en volwassenen binnen het (non-) formele onderwijs. De ecologische basisvorming krijgt twee pijlers:: Ecologische processen (de natuur leeft…): De stad in relatie tot ecologische processen (Amsterdam leeft…)

Vanuit de driehoek: mens- milieu- maatschappij maken de leerlingen een wormenhotel op school en bestuderen ze hun gedrag en berekenen ze ook de impact van een wormenhotel op het verminderen van afval. Tevens ervaren de kinderen dat de compost nodig is voor het schooltuinwerk waarbij het groenafval ge-upcycled wordt Door de leerlingen verantwoordelijk te maken, creeer je betrokkenheid en leren ze op een speelse manier hoe ze zelf ook een stap kunnen zetten voor het klimaat en de biodiversiteit.

De leerling leert actief en in toenemende mate zelfstandig

Het gaat bij ecologische basisvorming om het leren kennen en waarderen van de levende en niet-levende omgeving en de plaats van het eigen handelen daarin: afvalgedrag (minder en minder schadelijk, goed afvoeren) te kunnen kiezen, het houden en verzorgen van huisdieren, het beperken van overlast, gebruik maken van allerlei voorzieningen zoals water en elektriciteit, omgaan met andermans spullen/ gemeenschapsspullengebruik, het maken van milieuvriendelijker vervoermiddelen en het kiezen voor producten die diervriendelijker en milieuvriendelijker geproduceerd zijn. Oog en zorg krijgen voor de natuur in de stad. Actief in willen zetten voor een leefbare stad, mogelijk worden relaties gelegd met leren voor leefbaarheid en leren voor duurzaamheid. randvoorwaarden: ’s dienen aantrekkelijk te zijn (materialen, voorzieningen, beleving) en een professionele uitstraling te hebben. rële en personele mogelijkheden,overleg met doelgroep(en) en relevante experts.

< Terug naar blogs
Deel dit artikel

Ook enthousiast over een Groene School?

Neem contact met me op! Dan kijken we waar je wensen & grenzen liggen. De mogelijkheden zijn eindeloos – ik help je te kiezen.